Chiều 11/3, Đại hội Đại biểu Nhân dân toàn quốc Trung Quốc đã bỏ phiếu thông qua đề án sửa đổi Hiến pháp nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Trong tổng số phiếu bầu, có 2958 phiếu tán thành, 2 phiếu phản đối, 3 phiếu trắng và 1 phiếu không hợp lệ. Vậy 2 phiếu phản đối đó là ai?

Ông Tập Cận Bình bỏ phiếu tại Quốc hội Trung Quốc chiều 11/3 về dự thảo sửa đổi hiến pháp (Ảnh: Reuters)

Gần 3.000 nhà lập pháp Trung Quốc đã bỏ phiếu với tỉ lệ đồng thuận lên đến gần 100% để thông qua dự thảo sửa đổi hiến pháp nước này, bao gồm xóa bỏ quy định về giới hạn hai nhiệm kỳ đối với chức Chủ tịch và Phó chủ tịch nước, đồng thời ghi vào hiến pháp Tư tưởng Tập Cận Bình về Chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc trong thời đại mới.

Theo Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng (SCMP), ông Tập – với gương mặt không biểu cảm trong nhiều phiên họp kể từ khi kỳ họp Quốc hội Trung Quốc khai mạc thứ Hai tuần trước (5/3) – đã tỏ ra thoải mái hơn nhiều trong ngày 11. Ông thậm chí còn mỉm cười khi nghe Phó chủ tịch Quốc hội Vương Thần công bố kết quả cuộc bỏ phiếu sửa đổi hiến pháp, với chỉ 2 trong số 2.964 đại biểu bỏ phiếu phản đối, ngoài ra có 3 phiếu trắng và 1 phiếu không hợp lệ.

Bản hiến pháp sửa đổi năm nay của Trung Quốc nhận được tỉ lệ ủng hộ cao nhất kể từ lần sửa đổi năm 1999, và quá trình bỏ phiếu cũng hoàn thành trong thời gian kỷ lục là dưới một tiếng đồng hồ. Lần gần đây nhất, vào năm 2004, Quốc hội Trung Quốc đã mất gần 2 giờ để tiến hành quy trình biểu quyết về sửa hiến pháp.

SCMP mô tả, hầu như không có tranh cãi, thảo luận hay “kéo phiếu”. Toàn bộ sự kiện được điều hành chặt chẽ đến từng chi tiết. Tất cả đại biểu tập trung ở Đại lễ đường nhân dân Bắc Kinh vào đúng 15h chiều ngày 11/3 (giờ địa phương). Mỗi đại biểu nhận một lá phiếu màu hồng kích thước A4, họ được hướng dẫn nhanh cách dùng chiếc bút thiết kế đặc biệt để điền lựa chọn vào phiếu, trước khi bỏ phiếu vào 1 trong 28 chiếc thùng kiểm phiếu bằng điện tử màu đỏ – được lập trình để scan và ghi lại kết quả trên phiếu ngay lập tức.

Toàn bộ quá trình diễn ra nhanh chóng và không hề gặp trục trặc.

Tờ Liên Hợp Tảo báo của Singapore đưa ra nhận định, lần kiến nghị sửa đổi Hiến pháp này hiển nhiên gây bất ngờ cho rất nhiều người, dự thảo sửa đổi cũng sẽ không bị trở ngại mà còn được thông qua với số phiếu cao. Tuy nhiên, cuối cùng có bao nhiêu đại biểu phản đối hoặc bỏ phiếu trắng, sẽ giúp cho dư luận thấy được thái độ của các đại biểu đối với sửa đổi Hiến pháp là như thế nào.

Rốt cuộc là ai đã bỏ phiếu trống này, đặc biệt là phiếu phản đối, hiện tại không thể nào tra ra được.

Ông Mao Trạch Đông cũng từng có phiếu phản đối của Ủy viên Chính hiệp. Tháng 9/1949, Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đã bầu chọn Chủ tịch chính phủ Trung ương, 576 đại biểu bỏ phiếu, ông Mao Trạch Đông được 575 phiếu đồng ý. Mọi người đều cho rằng Mao Trạch Đông khiêm nhường, do đó mới bớt đi 1 phiếu, nhưng Mao Trạch Đông cũng tự bỏ phiếu đồng ý cho chính mình.

Ông Tập Cận Bình và thủ tướng Lý Khắc Cường trong phiên họp Quốc hội Trung Quốc ngày 11/3. (Ảnh: AP)

 

Chức Chủ tịch nước Trung Quốc do Đoàn chủ tịch Hội nghị Nhân đại đề cử, Hội nghị Nhân đại toàn quốc sẽ bỏ phiếu bầu chọn.

Theo quy định, Nhân đại toàn quốc sẽ có quyền bầu chọn và bãi miễn chức Chủ tịch nước. Tuy nhiên, phương thức tuyển cử đầu tiên phải do Đoàn chủ tịch Nhân đại đề cử, sau đó toàn thể hội nghị mới được bỏ phiếu đồng ý. Do bầu chọn dựa vào số phiếu, nếu ứng cử viên chỉ có một, thì phiếu bầu chọn cũng chỉ có thể chia ra là đồng ý hay không đồng ý.

Từ năm 1954 đến nay, tại Trung Quốc, ứng cử viên cho chức chủ tịch nước do Đoàn chủ tịch Nhân đại đề cử đều trúng cử với số phiếu cao. Không ít người trúng cử với 100% số phiếu bầu. Điều này khiến cho việc bầu chọn không hề có chút nào hồi hộp kịch tính. Bên cạnh đó, trước khi tuyển cử, Bộ Ngoại giao sẽ công bố trước việc sắp xếp các hoạt động ngoại giao cho chủ tịch nước.

Ví như tháng 3/2008, trước khi bầu chọn chủ tịch nước, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Dương Khiết Trì đã công bố hành trình thăm Nhật Bản vào tháng 5 của “Chủ tịch nước” Hồ Cẩm Đào. Còn năm 2013, trước khi Đại hội Nhân đại khóa 12 tiến hành bầu chọn, Bộ Ngoại giao cũng đã công bố hành trình thăm nước ngoài của “Chủ tịch nước” Tập Cận Bình, mặc dù khi đó ông Tập Cận Bình đã đảm nhậm chức Tổng bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc và Chủ tịch Quân ủy Trung ương, đã nắm thực quyền, nhưng thực tế khi đó, chức Chủ tịch nước Trung Quốc vẫn do ông Hồ Cẩm Đào đảm nhậm.

Vậy chức Chủ tịch nước rốt cuộc là gì?

Chủ tịch nước Trung Quốc vốn chỉ là nguyên thủ quốc gia không có thực quyền mang tính lễ nghi và tượng trưng, tuy nhiên, chỉ cần Chủ tịch nước đồng thời đảm nhiệm chức Tổng Bí thư và Chủ tịch Quân ủy Trung ương thì sẽ trở thành người lãnh đạo tối cao.

Mới đầu, khi ĐCSTQ mới thành lập chính quyền, chức Chủ tịch nước chưa được thiết lập, chỉ thiết lập chức Chủ tịch Chính phủ nhân dân Trung ương. Năm 1954, Hiến pháp Trung Quốc thiết lập chức Chủ tịch nước. Tháng 9/1954 đến tháng 4/1959, ông Mao Trạch Đông đảm nhậm chức Chủ tịch nước, còn ông Chu Đức đảm nhậm chức Phó Chủ tịch nước. Sau khi hết nhiệm kỳ, Mao Trạch Đông tiếp tục đảm nhậm chức Chủ tịch Trung ương ĐCSTQ và Chủ tịch Quân ủy Trung ương ĐCSTQ.

Tháng 4/1959 đến tháng 10/1968, ông Lưu Thiếu Kỳ đảm nhậm chức Chủ tịch nước. Trong thời gian diễn ra Cách mạng Văn hóa, ông Lưu Thiếu Kỳ bị khai trừ tất cả các chức vụ, đồng thời bị giam giữ đến lúc bị bệnh chết.

Năm 1968 đến 1975, Chủ tịch nước trong trạng thái ghế trống thời gian dài, do Phó Chủ tịch nước (Tống Khánh Linh và Đổng Tất Vũ) cùng quyền Chủ tịch (Đổng Tất Vũ) thay mặt Chủ tịch nước.

Năm 1970, ông Mao Trạch Đông và Lâm Bưu xuất hiện sự chia rẽ trong vấn đề có nên thiết lập chức Chủ tịch nước hay không. Năm 1975, Hiến pháp Trung Quốc chính thức hủy bỏ cơ cấu Chủ tịch nước, sửa đổi lại là do Thường ủy Nhân đại toàn quốc chấp hành chức trách nguyên thủ quốc gia.

Năm 1982, Hiến pháp khôi phục lại chế độ Chủ tịch nước, nhiệm kỳ 5 năm, có thể nhậm chức thêm 1 nhiệm kỳ liên tiếp.

Tháng 6/1983, ông Lý Tiên Niệm trúng cử Chủ tịch nước.

Tháng 4/1988 đến tháng 3/1993, ông Dương Thượng Côn nhậm chức Chủ tịch nước.

Tháng 3/1993, Tổng Bí thư ĐCSTQ, Chủ tịch Quân ủy Trung ương Giang Trạch Dân kiêm nhiệm thêm chức Chủ tịch nước, được gọi là “Tam vị nhất thể”.

Tháng 3/2003 đến tháng 3/2013, ông Hồ Cẩm Đào nhậm chức Chủ tịch nước.

Tháng 3/2013, ông Tập Cận Bình tiếp nhậm chức Chủ tịch nước từ ông Hồ Cẩm Đào.

Tuệ Tâm (t/h)

>>> Jerusalem được công nhận là thủ đô của Israel – Phúc báo cho một dân tộc dám đứng lên vì chính nghĩa